Zjawisko osobowości – ciąg dalszy

Jak wiadomo, również kobieta długo musiała walczyć o uznanie jej jako osoby, a w historii tych walk można zobaczyć spełnienie wszystkich wymienionych istotnych związków. Możemy tu wyraźnie odróżnić pewne fazy. Tak na przykład istnieje niewątpliwy związek między uznaniem kobiety za osobę a małżeństwem monogamicznym. Jeżeli w Turcji istnieje poligamia, to instytucja ta jest w koniecznym związku z nauką Koranu, że kobieta nie posiada „duszy”, co w tym kontekście oczywiście znaczy „osobowości”: kultura chrześcijańska przyznaje w każdym razie kobiecie osobowość religijną, a nawet w postaci Matki Boskiej przyznała jej anielskość (to znaczy byt osobowy czysty, skończony, „formae separatae” w języku scholastyki). Kobieta może być również „świętą”, gdy w mahometańskim świecie pozagrobowym jest tylko bezosobową hurysą. Palenie wdów przez Hindusów również zasadza się na tym, że żona, przynajmniej w stosunku do męża, nie jest osobą, lecz rzeczą. Ale także i w kulturze chrześcijańskiej społeczna i prawna osobowość kobiety jest uznana tylko pod względem pry- watno-prawnym, a nie publiczno-prawnym i pań- stwowo-prawnym i pełne uznanie w prawie małżeńskim zdobywała sobie bardzo powoli. Przecież nawet dla Kanta kobieta w małżeństwie jest jeszcze pod względem prawnym (nie moralnym) „rzeczą”, toteż prawo małżeńskie Kant rozpatruje w ramach prawa rzeczowego.

Już ten szereg faktów wykazał, że idea o s ob y nie ma nic wspólnego z ideami „ja”, życia duchowego i analogicznymi tworami pojęciowymi w sferze etycznej i prawnej. Tak jak poczucie „ja”, życie psychiczne (również ludzkie) istnieje bez osobowości, tak też zasadniczo ma sens uznanie osobowości także i tam, gdzie już nie ma ja i życia psychicznego (np. w wypadku osoby Boga, której nie można przeciwstawić ani świata zewnętrznego, ani innej osoby).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>