Zasadność przyjmowania istnienia substancji duchowej

Z tych samych względów najostrzej trzeba oddzielić ideę osobowości od takich idei, które oparte są na zjawiskach danych w przeżyciu, a które odpowiadają powyższym pojęciom. Takimi pojęciami są realne i rzeczowe pojęcia „s u b- stancji duchowej” i tak zwanego „char a k t e r u”.

Jeżeli całkowicie pominiemy pytanie o zasadność przyjmowania istnienia substancji duchowej, to w każdym razie daje się ona pomyśleć jako realny i posiadający charakter rzeczowy przedmiot, który suponujemy wobec danego nam wraz z naocznością wewnętrzną przeżycia „ja”. Hipotetycznie przypisujemy mu takie właściwości, siły, możliwości, dyspozycje, by dało się przyczynowo ująć przebieg pojedynczych treści przeżyć indywidualnego „ja” w zmiennych warunkach realnego oddziaływania bodźców na „duszę”. Wszystko to zmierza do czegoś zgoła innego niż istota osobowości, która przecież jest – między innymi – także konkretnym podmiotem wszystkich dotyczących istoty aktów wewnętrznej naoczności, w których uprzedmiotawia się wszystko duchowe. Ten podmiot nie może zatem nigdy być przedmiotem, nie mówiąc już o tym, że nie może być realną „rzeczą”. Rzecz bowiem „jest” tylko jako konkretna jedność dokonanych przez ten podmiot aktów i tylko w ich dokonaniu: osoba przeżywa każdy byt i życie, nawet tak zwane przeżycia psychiczne, ale sama nie jest nigdy przeżywanym bytem i życiem.

Z tego powodu również i znany problem wzajemnego oddziaływania duszy i ciała znajduje się na zupełnie innej płaszczyźnie niż kwestia stosunku osoby do jej działań. Przenoszenie trudności i sporów powstających przy omawianiu wzajemnego oddziaływania duszy i ciała na problem osoby i działania jest całkowicie nieuprawnione. Osoba nie oznacza niczego psychicznego, stąd też trudność dotycząca tego, „jak osoba może działać”, w ogóle nie może – w tej postaci – wystąpić. Idea działania wypełnia się w przeżytym oddziaływaniu dała na świat otoczeniowy (Umwelt), na ciało i na „ja”. Osoba oddziaływa tutaj bezpośrednio na świat zewnętrzny, jak i na wewnętrzny. Przykładem tego drugiego oddziaływania są wszystkie akty przezwyciężania samego siebie we wszystkich osobowych interwencjach w automatyzm życia psychicznego.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>