Wszelkie poznanie jest poznaniem jedynie dzięki swej formie

Tak więc wszelkie poznanie jest poznaniem jedynie dzięki swej formie, dzięki niej przedstawia ono poznane fakty, samej formy natomiast nie można przedstawić. O nią chodzi w poznaniu, wszystko pozostałe jest nieistotnym i przypadkowym materiałem wyrażenia, podobnie jak np. atrament, którym napisano zdanie.

Ta prosta teza posiada następstwa ogromnej wagi. Dzięki niej można przede wszystkim pozbyć się wszystkich tradycyjnych problemów „teorii poznania”. Miejsce rozważań o ludzkich „możliwościach poznawczych” zajmują rozważania o istocie wyrażenia, przedstawienia, tzn. o każdym możliwym „języku” w najogólniejszym sensie tego słowa. Pytania o „wartość i granice poznania” odpadają. Poznawalne jest wszystko, co da się wyrazić, i tylko o to można w sensowny sposób pytać. Nie ma zatem żadnych pytań, na które zasadniczo nie ma odpowiedzi, żadnych zasadniczo nierozwiązalnych problemów. Pytania, o których dotychczas tak mniemano, nie są prawdziwymi pytaniami, lecz bezsensownym stekiem słów, które wprawdzie sprawiają wrażenie pytań, ponieważ na pozór czynią zadość regułom gramatyki, w rzeczywistości jednak składają się z pustych dźwięków, ponieważ wykraczają przeciw głębokim, wewnętrznym regułom składni logicznej, które odkryła nowa analiza.

Ilekroć istnieje sensowny problem, można teoretycznie zawsze wskazać sposób jego rozwiązania i wtedy okazuje się, że podanie tego sposobu pokrywa się w zasadzie ze wskazaniem sensu, natomiast w praktyce opis tego sposobu mogą uniemożliwić oczywiście różne okoliczności, np. niedostateczne uzdolnienia ludzi. Akt weryfikacji, który rozwiązuje problem ostatecznie, ma zawsze ten sam charakter – oznacza pojawienie się pewnego określonego stanu rzeczy, który konstatuje się przez obserwację, przez bezpośrednie przeżycie. W ten sposób ustala się prawdziwość (lub fałszywość) wszelkiej wypowiedzi, zarówno w życiu codziennym, jak i w każdej nauce. Nie ma innego sprawdzenia i potwierdzenia prawdy niż przez obserwację i nauki empiryczne. Każda nauka (jeśli przez to słowo rozumieć treść, a nie ludzkie poczynania dla jej osiągnięcia) jest pewnym systemem treści poznawczych [Erkenntnissen], tzn, prawdziwych zdań empirycznych, a ogół nauk wraz z wypowiedziami życia codziennego składa się na system poznania. Nie ma poza nim odrębnej dziedziny prawd „filozoficznych”, filozofia nie jest systemem zdań, nie jest nauką.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>