Używaj albo wyrzuć

Co się takiego dzieje w mózgu na poziomie komórkowym podczas tego przedłużonego okresu embrionalnego w pierwszych miesiącach i latach po urodzeniu? Uczeni z wielu dziedzin nauki stwierdzają, że funkcjonowanie mózgu w tym okresie życia wywiera wpływ na nasze kształcenie w młodości oraz na nasze zdrowie i witalność w starszym wieku.

Jak wspomniałem w rozdziale 5, do czasu narodzin dziecko ma pełen zestaw miliardów komórek nerwowych w mózgu i nowe już nie powstają. Olbrzymi wzrost mózgu bierze się zatem nie z nowych komórek, ale rozrastania się nowych rozgałęzień nerwowych, które tworzą połączenia pomiędzy istniejącymi komórkami. Logarytmiczna eksplozja nowych połączeń, która zaczęła się jeszcze w brzuchu matki, nabiera przyspieszenia. Przypomnijmy, że badania połączeń w mózgu istniejących w okresie prenatalnym dokonane przez Petera Huttenlochera z Uniwersytetu Chicago wykazały, że kiedy płód ma 24 tygodnie, 70 tysięcy komórek z maleńkiej próbki tkanki mózgowej tworzy około 124 milionów połączeń. Huttenlocher odkrył, że w materiale tej samej wielkości zbadanym u dziecka narodzonego istnieje około 253 milionów połączeń. Po ośmiu miesiącach liczba połączeń w tkance mózgowej wielkości łebka od szpilki wzrosła ponad dwukrotnie do 578 milionów.

W tym samym czasie, kiedy tworzą się nowe połączenia nerwowe, inne ulegają osłabieniu albo się przerywają. Takie pękanie połączeń mogłoby tłumaczyć omawiane wcześniej selekcjonowanie rozpoznawanych dźwięków. Dzieci rodzą się z uzwojeniem umożliwiającym im rozpoznawanie wszystkich dźwięków mowy, ale poprzez wybiórcze osłabianie jednych połączeń i umacnianie innych tracą umiejętność rozpoznawania niektórych dźwięków. Kiedy dziecko kończy rok, wycinanie i prześwietlanie nadmiaru połączeń wyprzedza powstawanie nowych. Po następnych kilku latach liczba połączeń w próbce Huttenlochera zaczyna się zmniejszać i koło dwunastego roku życia ustala się na około 350 milionów.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>