SARTRE – FILOZOF LUDZKIEJ EGZYSTENCJI CZ. II

Sławę przynosi Sartre’owi rok 1943, gdy w teatrze Dullina wystawione zostają „Muchy”, uznane za utwór protestujący przeciwko polityce rządu Vichy. W tym samym roku pojawia się przygotowywane od lat trzynastu największe dzieło filozoficzne Sartre’a – „L’etre et ie néant”. Zostaje ono uznane z miejsca za biblię egzystencjalizmu, a sam Sartre za proroka tego nowego kierunku. Tekstem, który szczególnie spopularyzował egzystencjalizm, była rozprawa „L’Existentialisme est un humanisme”, ogłoszona w 1946 roku.

W dalszym rozwoju filozoficznym Sartre’a istotną rolę odegrało zetknięcie się z marksizmem. Jest to widoczne już w ogłoszonej w 1946 roku rozprawce „Réflexions sur la question juive” oraz w opublikowanym w tym samym czasie na łamach „Temps Modernes” studium „Le matérialisme et la révolution”, które jest polemiką zarówno z filozofią idealistyczną, w tym z szeregiem tez wygłaszanych niegdyś przez samego Sartre’a, jak i z dogmatyczną wersją marksizmu. Zasadniczą próbę rewizji swego stanowiska filozoficznego Sartre podejmuje w wielkiej pracy „Saint Genet comédien et martyr” wydanej w 1952 roku, a stanowiącej niewątpliwie rezultat dłuższych poszukiwań. W 1957 roku ukazuje się rozprawa metodologiczna „Questions de méthode” (pierwszy zarys tej rozprawy pojawił się pierwotnie po polsku pt. „Marksizm i egzystencjalizm”, „Twórczość”, nr 4/1957), którą Sartre poprzedził nowe wielkie dzieło „Critique de la raison dialectique”, w którym usiłuje dokonać syntezy egzystencjalizmu i marksizmu (1960).

Ponadto w latach 1945-1949 Sartre ogłosił trzy- tomotoą potoieić „Dropi Wolności”, której czwarty i ostatni tom jeszcze się nie ukazał, napisał kilka sztuk teatralnych i scenariuszy filmowych oraz wydał trzy tomy esejów, w których zebrał część swojej publicystyki.

Po polsku, poza wspomnianym artykułem „Marksizm i egzystencjalizm”, wydane zostały „Rozważania o kwestii żydowskiej” („Twórczość” nry 9 i 10/1956 oraz w wydaniu książkowym „Książka i Wiedza”, 1957), tom „Dramatów” (PIW, 1956), tom opowiadań „Mur” („Czytelnik”, 1958), trylogia „Drogi Wolności” (PIW, 1958).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>