Saint-Simon

Jeden z najbardziej encyklopedycznych, a zarazem najmniej metodycznych umysłów pierwszej połowy w. XIX, Saint-Simon, próbował stworzyć podstawy nauki społecznej. Nauka społeczna,nauka o społeczeństwie ludz- k i m, fizyką społeczna, jak ją czasem nazywa, może i powinna stać się, jego zdaniem, nauką równie ścisłą, jak nauki przyrodnicze. Chcąc wykryć prawa postępu ludzkości, powinniśmy zbadać fakty odnoszące się do jej życia przeszłego. Potrafimy przewidzieć przyszłość tylko wtedy, kiedy rozumieć będziemy przeszłość.

Żeby zaś zrozumieć i wytłumaczyć przeszłość, Saint-Simon prowadzi studia przede wszystkim nad historią Europy zachodniej od upadku imperium rzymskiego. Widzi on w tej historii walkę przemysłowców (czyli – jak mówiono w ubiegłym stuleciu – stanu trzeciego) przeciwko arystokracji. Przemysłowcy zawarli sojusz z władzą królewską i dzięki udzielonemu jej poparciu pomogli królom zagarnąć władzę polityczną, która znajdowała się dotąd w rękach panów feudalnych. W zamian za tę pomoc władza królewska udzieliła im swego poparcia, wskutek czego przemysłowcy potrafili odnieść szereg ważnych zwycięstw nad swymi przeciwnikami. Stopniowo, dzięki pracy i organizacji – przemysłowcy stali się bardzo poważną siłą społeczną, która znacznie przewyższyła siłę arystokracji. Francuska rewolucja była w oczach Saint-Si- mona jedynie epizodem toczących się od kilku wieków potężnych zmagań przemysłowców i szlachty. Stąd też wszystkie jego wnioski praktyczne sprowadzały się do sposobów, które należało – jego zdaniem – przedsięwziąć, aby uzupełnić i ugruntować zwycięstwo przemysłowców i klęskę szlachty. Walka przemysłowców przeciw szlachcie była walką dwóch przeciwstawnych interesów. Ponieważ zaś walka ta wypełniła, jak mówi Saint-Simon, całą historię Europy zachodniej od XV w., możemy powiedzieć, że walka wielkich społecznych interesów uwarunkowała proces historyczny na przestrzeni wymienionego okresu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>