Romantyczna filozofia

Taka romantyczna filozofia jest sama przykładem herezji zarazem mistycznej i sekciarskiej. Paradoks, że myśl ludzka jest absolutna, a zatem ani prawdziwa, ani fałszywa, ani ortodoksyjna, ani heretycka, jest tak niezwykły, że nawet wielu spośród tych, którzy określają się jako idealiści, jest jak najdalej od afirmowania go w czystej postaci. Mogą oni praktycznie przyjąć to, co wyobrażają sobie ludzie nie filozoficzni, a mianowicie, że szaleństwo tworzy obrazy, które są osobiste, przejściowe i nieużyteczne, że geografia bada ziemię, która istniała przed wszystkimi geografiami i że ona wydała ich na świat, że matematyka opisuje idealne przedmioty, które są wieczne i bezosobowe. Wszystko to mogą uznać, osłaniając się doktryną głoszącą, że cała prawda jest już obecna w umyśle Boga, który objawia się nam seriatim w miarę wzrostu naszej wiedzy. Prawda byłaby tu logicznym substytutem rzeczywistości, a umysł Boga psychologicznym substytutem prawdy. Mimo wszystko pod tymi idealistycznymi nazwami byłyby jednak przywrócone zewnętrzne standardy ortodoksji. Potrzebowalibyśmy jedynie pytać, co dana prawda opisuje lub co jest przedmiotem danej myśli Boga, ażeby unaocznić sobie naturalne, historyczne i matematyczne światy, przywrócone do postaci zgodnej z takim ich istnieniem, w które każdy instynktownie wierzy. Mniemania nie określałyby prawdy, ponieważ przypisano by im określone miejsce w procesie rozwoju. Szaleństwo znowu byłoby szaleństwem, błąd błędem, a herezja herezją. Przestano by nam mówić o absolutnym życiu myśli, w której wszystko byłoby równie sensowne i równie patologiczne. Wiedza rzeczywiście mogłaby postępować i rozbudowywać się, ponieważ istniałby świat, który miałaby odkrywać, a postęp mógłby być realny, gdyż ze względu na jego trwały i naturalny cel nie byłby nieuchronnym, stałym lub ciągłym.

Przywrócona zostałaby zatem naturalistyczna koncepcja tego, czym jest i może być filozofia, jej błąkań i jej sprawdzianów. Stałoby się to – i powinno się stać – za powszechną zgodą, jako że jest to prosty wymóg długiego i powszechnego doświadczenia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>