PROGRAM ASYMILACJI KRYTYCZNEJ

Książki, o których mowa, to Wstęp do semantyki Schaffa – książka, która znalazła znaczny oddźwięk w naszej humanistyce – oraz książka znanego francuskiego marksisty, filozofa i działacza politycznego, R. Garaudy’ego, Perspectives de l’homme, uznana we Francji za ważne wydarzenie w marksistowskiej -i nie tylko marksistowskiej – literaturze filozoficznej. Książki te dotyczą bardzo różnej problematyki i nie chodzi nam o ich merytoryczną analizę: interesować nas będą tylko z pewnego punktu widzenia – właśnie jako swoiste dokumenty wewnętrznej dynamiki marksizmu.

Stwierdźmy przede wszystkim, że w obu wypadkach mamy do czynienia z książkami programowo marksistowskimi. Każdy z autorów programowo sytuuje się w ramach marksistowskiej filozoficznej perspektywy poznawczej, programowo uznaje ją za swoją i świadomie uprawia filozofię po mafksistowsku. Obaj autorzy programowo również uważają za jedno z naczelnych zadań współczesnej filozofii marksistowskiej jej konfrontacje ze wszystkimi naczelnymi problemami i głównymi rozwiązaniami istniejącymi we współczesnej filozofii niemarksistowskiej. Nie tylko konfrontację. Obydwie książki rozumieją filozofię marksistowską, mówiąc słowami Garaudy’ego ,,jako otwartą”, mogącą „zintegrować, włączyć wszystko, co jest żywe w myśli współczesnej”, lub też, mówiąc słowami Schaffa, jako taką, która „powinna przede wszystkim podjąć problem, ukazać jego sens i miejsce w systemie naszej wiedzy i odrzucając dane rozwiązanie jako fałszywe zaproponować inne, prawdziwe”h W obu wypadkach sformułowany jest więc program asymilacji przez marksizm problematyki i rozwiązań wysuniętych w nurtach niemarksistowskich, ale asymilacji krytycznej. Każde z podkreślonych słów – i „krytyczna”, i „asymilacja” – autorzy uznają za równie doniosłe. Jest to program asymilacji, integracji, stwierdzający, że w pozamarksistowskich nurtach filozofii pojawiły się istotne problemy i cenne rozwiązania oraz że podjęcie tych problemów posiada szczególną doniosłość dla marksizmu i jego rozwoju. Zakłada się więc, że marksizm posiada pewien przynajmniej wspólny z niemarksistowskimi kierunkami horyzont problemowy i tematyczny, odnajduje się go zaś w dziedzinach bardzo różnych. Ma to być asymilacja krytyczna – w toku jej ma się dokonywać wzbogacenie specyficznie marksistowskiego stanowiska. Krytyka, która dostrzega wspólny zakres problemowy i chce problemy te podjąć, a nie odcinać się od nich – nie może być, jak mówi Schaff, krytyką nihilistyczną. Ma ona

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>