PLECHANOW – DIAILEKTYKA PROCESU HISTORYCZNEGO CZ. II

W roku 1883 Plechanow zakłada w Genewie pierwszą rosyjską grupę marksistowską – „Wyzwolenie Pracy”. Odegrała ona doniosłą rolę w rozwoju marksizmu w Rosji. Odtąd Plechanow poświęca się całkowicie propagandzie marksizmu i praktycznej pracy w ruchu robotniczym. Być uczniem Marksa – to jego najwyższa aspiracja. Wiele lat później pisał do Engelsa, z którym utrzymywał kontakt osobisty: „Za zadanie całego mojego życia uważam propagandę idei Waszych i Marksa”. Propagandę tę uprawiał zaś w sposób mistrzowski, Wszechstronność zainteresowań, ogromna wiedza, dowcip t cięte pióro sprawiają, że Plechanow staje się wkrótce jednym z czołowych teoretyków marksistowskich, że jego prace – poświęcone propagandzie i obronie idei Marksa – stanowią według późniejszej oceny Lenina to, co „najlepsze w całej międzynarodowej literaturze marksistowskiej”,

W latach 1900-1903 Plechanow współpracuje z Leninem w redakcji pierwszych pism rosyjskiej socjaldemokracji „Iskra” i „Zaria”. W tym czasie zaczynają zarysowywać się między Leninem a Ple- chanowem różnice polityczne, które dojdą w pełni do głosu po II Zjeździć rosyjskiej socjaldemokracji w 1904 r. W sporze o losy rewolucji rosyjskiej Lenin i Plechanow zajmą różne stanowiska. Plecha- now staje po stronie „mniejszości”. W późniejszym okresie Plechanow od czasu do czasu i w niektórych zagadnieniach (zwłaszcza w latach reakcji po rewolucji 1905 r.) nawiązywał współpracę z Leninem, ale o pogodzeniu stanowisk politycznych nie mogło już być mowy. Wręcz przeciwnie: różnice polityczne z czasem pogłębią się jeszcze bardziej. W okresie pierwszej wojny światowej Plechanow staje na skrajnie prawym skrzydle socjaldemokracji, uznając, iż wojna ze strony caratu rosyjskiego posiada charakter obronny, odrzucając hasła i taktykę bolszewików. W 1917 r. Plechanow współpracuje z Rządem Tymczasowym. Nie uznał też i nie pogodził się z Rewolucją Październikową, uważając, iż jest przedwczesna. Ale też nigdy nie wystąpił przeciwko niej. Wkrótce po wybuchu rewolucji, w maju 1918 r., Plechanow umiera.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>