PERSPEKTYWY FILOZOFII I AKSJOLOGIA

Estetyzacja filozofii, rezygnacja z jej funkcji poznawczych nie wypływa – jak pozornie mogłoby się wydawać – z niechętnego stosunku do ra- cjonałno-poznawczych wysiłków człowieka. Przeciwnie. Afirmuje on wszystkie osiągnięcia współczesnych mu nauk i stara się dotrzymać im kroku.

Filozoficzny irracjonalizm Santayany nie oznacza też tendencji do deprecjacji intelektu w naukowym obszarze jego działania (pod tym względem różni się od irracjonalno-intuicjonistycznych i mistycznych kierunków filozofii), lecz jest związany z przypisywaniem filozofii szczególnych funkcji i zadań.

Nowe horyzonty badawcze zarysowują się przed filozofią wówczas, kiedy zdaje sobie sprawę z faktu, iż złożony kompleks duchowych potrzeb człowieka nie może być w pełni zaspokojony rezultatami tego kierunku dociekań, który uprawiany jest przez nauki empiryczne i w którym także filozofia próbowała swych sił przez szereg stuleci, nie osiągając większego rezultatu.

W naukach chodzi głównie – zauważa Santayana – o wyjaśnienie genezy, struktury i rozwoju elementów świata materialnego lub wytworów świadomości. Na uboczu zainteresowań pozostaje natomiast nie mniej istotna, jeśli nie ważniejsza z antropocentrycznego punktu widzenia sprawa, a mianowicie humanistyczna funkcja tych elementów i wytworów, znaczenie, jakie posiadają w kontekście egzystencji. Są to, zdaniem Santayany, dwa całkowicie odrębne zagadnienia (zaakcentowanie ich odrębności zgodne jest z filozoficznym antropocentryzmem Santayany), wymagające odmiennego podejścia, innych sposobów badawczych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>