KONFRONTACJE CZ. II

Stanowi ona swoiste odzwierciedlenie szeregu sprzeczności w rozwoju cywilizacji przemysłowej Stanów Zjednoczonych z przełomu XIX i XX w. i określoną reakcję na te sprzeczności. Chodzi tu głównie o sprzeczności w sferze zjawisk kulturalnych i społecznej sytuacji jednostki w ramach rozwiniętego ustroju kapitalistycznego. Między innymi idzie tu o antyhumanistyczne tendencje w rozwoju nauki i techniki, dysproporcje między kulturą materialną a umysłową, standaryzacją i wulgaryzacją tej ostatniej, skrajną techno- logizacją życia, także o ograniczenie wolności jednostki, zatratę jej tożsamości i dezintegrację osobowości.

Filozofia moralna i teoria kultury Santayany jest także protestem przeciwko tym tendencjom, które znalazły swój wyraz w tak charakterystycznych zjawiskach w życiu Stanów Zjednoczonych, jak utylitaryzm, skrajny praktycyzm, technokratyzm i purytanizm jako postawach moralnych znamien- nych dla określonych środowisk społeczeństwa amerykańskiego.

Podstawową zaś intencją owej filozofii jest zaszczepienie zdehumanizowanej cywilizacji amerykańskiej humanistycznych wartości kultury europejskiej: antycznej, chrześcijańskiej i angielskiej. Z połączenia określonych ideałów starożytnej Grecji (Sokrates, Platon, Arystoteles), katolicyzmu (scholastyka) i nowożytnej Anglii powstała koncepcja idealnego społeczeństwa, którą rozwija w The Life of Reason. Epistemologiczne poglądy Santayany wiążą go ze szczególną odmianą realizmu w filozofii amerykańskiej, tzw. nowym realizmem. Natomiast antropologia filozoficzna łączy tę postać z szerokim nurtem literacko-filozoficznym, zwanym humanizmem amerykańskim (Emerson,. Henry Adams, Henry L. Mencken, Paul Elmer i in.).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>