Jasnowidztwo a determinizm

Stefan Ossowiecki ostrzegł pewnego znajomego, żeby w określonym dniu, godzinie i miejscu nie przebywał, ponieważ spotka go nieszczęście. Znajomy posłuchał i cały dzień pozostał w domu. Nazajutrz dowiedział się z prasy, że w tym właśnie miejscu i godzinie samochód zabił jakiegoś przechodnia. Czy znajomy jasnowidza uciekł od swego przeznaczenia? Odpowiedź na to istotne pytanie zależy od rozumienia pojęcia – przeznaczenie. Postawmy pytanie: czy można uniknąć własnego przeznaczenia, czy śmierć jest z góry ustalona? Jest to złożony i trudny problem dyskutowany przez teologów.

Nie jest dziełem przypadku, że każdy z nas przychodzi na ten świat jąkby wrzucany w los z tych a nie innych rodziców, w tym, a nie innym kraju, miejscu, czasie, jako chłopiec lub dziewczynka z takim a nie innym wyposażeniem genetycznym i psychofizycznym. Tylko egzystencjaliści i materialiści naiwnie wierzą, że jest to ślepy przypadek. Filozofia i teologia chrześcijańska naucza, że o tym decyduje Bóg, który każdego z nas z nicości poprzez rodziców powołuje imiennie do bytu tu i teraz. Bóg jest Stwórcą naszego psychizmu i pośrednio naszego ciała, które chociaż kształtuje się zgodnie z prawami genetyki, to jednak te prawa ostatecznie od Boga pochodzą. Nasze przeznaczenie zaczyna się w momencie naszego aktu stwórczego już w łonie matki, gdy formułuje się nasz kształt embrionalny. Bóg stwarzając człowieka zna wszystkie okoliczności jego życia, czas i miejsce śmierci.

Śmierć jest wkodowana w organizm ludzki od samego początku, gdyż ciało ludzkie jest ze swej istoty śmiertelne. Ale znać czas i miejsce naszej jednostkowej śmierci, nie oznacza jego wyznaczenia. Bóg śmierć w obecnym porządku rzeczy dopuszcza, tak jak dopuszcza istnienie zła. Zatem nie ma ścisłego determinizmu śmierci w tym sensie, że Bóg z góry wyznacza czas, miejsce i okoliczności śmierci. Śmierci w konkretnych sytuacjach możemy zawsze uniknąć, ale nigdy nie unikniemy jej w ogóle. Dopiero po zmartwychwstaniu człowiek nie będzie nigdy umierał ze swej istoty. Jeśli jasnowidz przewiduje dokładnie czyjąś śmierć, to nie dlatego ona następuje, że ją przewidział, ale właśnie dlatego, że nastąpi – przewiduje.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>