Idea sprawdzalności empirycznej

Poznanie jest, w myśl empiryzmu neopozytywi- stycznego, pewną całością złożoną z prostych zdań empirycznych jako z części. Najistotniejszym elementem, budulcem całości jest zdanie elementarne bezpośrednio sprawdzalne. U podstaw wiedzy ogólnej leży wiedza jednostkowa. Wiedza ogólna powstaje jako konstrukcja zbudowana z prostych danych doświadczenia. Konstruowanie nauki z danych empirycznych dokonuje się przy pomocy logiki. Tautologie logiki wyznaczają zasady konstruowania całości z części. Nauka jest systemem zdań empirycznych zbudowanych przy pomocy tautologii.

Idea sprawdzalności empirycznej wysuwana przez Schlicka daje woybrażenie o naturze poznania, panujące w neopozytywizmie. Ponieważ empiryczne sprawdzanie wiedzy może się dokonywać jedynie przez indywidualne akty weryfikacyjne, ponieważ jest ono związane z indywidualnymi wrażeniami jednostek, to poznanie sprawdzalne musi być mozaiką indywidualnych danych, całością złożoną ze zdań elementarnych. Analogicznie, świat neopozytywistów jest światem złożonym z prostych faktów empirycznych.

W związku z tym Schlick i inni neopozytywiści wyróżniali dwojakiego rodzaju wiedzę, wiedzę realną i formalną. Wiedzę o faktach można zdobyć jedynie drogą doświadczalną. Wiedza o faktach jest wiedzą realną, informującą o rzeczywistości empirycznej. Oprócz tego elementem składowym poznania jest wiedza formalna, czyli logika i matematyka. Jest to wiedza niezależna od doświad- czenia, wiedza a priori. Nie mów’ ona nic o rzeczywistości empirycznej. Ustala jedynie pewne formalne związki między myślami. Wyróżnieniu dwu typów wiedzy odpowiada wyróżnienie dwu typów prawdziwości – prawdy formalnej i prawdy materialnej. Zdania empiryczne są prawdziwe, gdy zostaną potwierdzone przez doświadczenie. Natomiast twierdzenia nauk formalnych są prawdziwe niezależnie od doświadczenia, są tautologiami.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>