Filozofia i nierozwiązalne pytania

Mamy tu więc pewne pytania, których nieroz- wiązalność nie kłopocze filozofa i oczywiste jest, że istnieją powody, dla których nie może ona go niepokoić. To jest ważne. Musimy zgodzić się, że posiadamy nierozwiązalne problemy. Lecz co będzie, jeśli okaże się, że żaden z nich nie jest takim problemem, który może poważnie zająć filozofa? W takim wypadku poczułby on ulgę. Bowiem choć może być wiele rzeczy, których nie zna, to realne brzemię ignorabimus zostaje z jego ramion zdjęte. Na pierwszy rzut oka wydaje się mało prawdopodobne, aby pewne najważniejsze kwestie filozoficzne nałe- żaiy do klasy problemów nierozwiązalnych. Rozważmy tą sprawę starannie.

Co mamy na myśli, nazywając pytanie ważnym? Kiedy utrzymujemy, że jest ono ważne dla filozofa? Mówiąc ogólnie, wtedy, gdy jest to pytanie o zasadę, pytanie, dotyczące jakiejś istotnej cechy świata, a nie szczegółu, pytanie o strukturę świata, powszechne prawo, a nie o indywidualny fakt. Różnica ta może być przedstawiona jako różnica pomiędzy rzeczywistą naturą Universum a przypadkową formą, w której natura ta przejawia się. ‚

Zgodnie z tym, powody, dla których dany problem jest nierozwiązalny, mogą być dwu rodzajów. W pierwszym wypadku, niemożliwość odpowiedzi na dane pytanie może być niemożliwością zasadniczą lub jak możemy ją nazwać, logiczną niemożliwością. W drugim przypadku niemożliwość ta może być spowodowana przypadkowymi warunkami, które nie wpływają na prawo ogólne, i w takim wypadku będziemy mówić o niemożliwości empirycznej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>