Filozofia historii

Ta walka dwóch klas wyznaczała bieg historii nie tylko w dziedzinie społecznej i politycznej. Wpływ jej dawał się również zauważyć w dziedzinie idei. Wierzenia religijne Anglików w XVII w. uwarunkowane były – zdaniem Thier- ry’ego – ich sytuacją społeczną. „Zarówno jedna, jak i druga strona prowadziła wojnę w imię tych pozytywnych interesów. Wszystko ponadto było tylko pozorem bądź też pretekstem. Kto walczył w szeregach poddanych, był zazwyczaj prezbiteria- ninem, to znaczy nie chciał mieć nad sobą żadnego jarzma w dziedzinie religii. Kto walczył w obozie przeciwnym, był zwolennikiem biskupów i papieża, gdyż nawet w formach religii szukał przede wszystkim władzy, której mógłby używać, i podatków, które mógłby z ludności wyciskać.”

Jak Państwo widzą, stanowisko to różni się jeszcze wyraźniej od filozofii historii XVIII w. W XVIII w. twierdzono bowiem, że światem rządzą idee, natomiast – zdaniem Thierry’ego – nawet w dziedzinie religii idee uwarunkowane są walką klas.

Proszę też wziąć pod uwagę, że historyk, o którym mówię, nie był bynajmniej w poglądach swych odosobniony. Tę filozofię historii wyznawali wszyscy najwybitniejsi historycy okresu Restauracji. Współczesny Augustynowi Thierry’emu Mignet podziela również ten pogląd. W swej znakomitej pracy De la féodalité (O feudalizmie) rozpatruje on ewolucję społeczną w sposób następujący: „Panujące interesy określają przebieg ruchu społecznego. Ruch ten toruje sobie drogę do swego celu pokonując wszystkie napotkane przeszkody, ustaje zaś wówczas, gdy cel ten osiąga. Wtedy ustępuje miejsca innemu przebiegowi, początkowo zupełnie niedostrzegalnemu, który daje o sobie znać dopiero wówczas, gdy zaczyna dominować. Taki był właśnie rozwój ustroju feudalnego. Ustrój ten był potrzebny społeczeństwu dopóty, dopóki nie ugruntował się w rzeczywistości. Był to jego pierwszy okres. Później zaś istniał faktycznie, nie będąc pO’ trzebnym. Był to jego drugi okres. Skutkiem tego stanu było to, że ustrój ten przestał być faktem”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>