Filozofia historii – ciąg dalszy

I to stanowisko różni się bardzo od filozofii historii XVIII w. Helvetius miał za złe Monte s q u i e u’emu, że ten nazbyt szczegółowo badał prawa feudalne. Ustrój feudalny był, jego zdaniem, szczytem głupoty, toteż nie warto go było badać. Mignet, wręcz przeciwnie, sądzi, że były czasy, mianowicie w średniowieczu, kiedy ustrój feudalny był zgodny z potrzebami społeczeństwa, a zatem pożyteczny. Mówi on, że ta jego zgodność z potrzebami społeczeństwa powołała go właśnie do życia. Mignet często powtarza, że to nie ludzie rządzą rzeczami, ale rzeczy ludźmi. Z tego też punktu widzenia rozpatruje zdarzenia w swej historii rewolucji francuskiej. Pisząc o Zgromadzeniu Ustawodawczym (Konstytuancie) powiada: „Interesy klas arystokratycznych były sprzeczne z interesami partii narodowej. Dlatego też szlachta i wyższe duchowieństwo, które stanowiły pierwszą część Zgromadzenia, znajdowały się w stałej opozycji w stosunku do jego większości, z wyjątkiem dni, w których poddawały się ogarniającemu całe Zgromadzenie nastrojowi entuzjazmu. Te niezadowolone z rewolucji elementy, które nie były w stanie ani zapobiec jej przez własne ofiary, ani też jej powstrzymać, przyłączywszy się do niej, występowały systematycznie przeciwko wszystkim prawie przeprowadzanym przez nią reformom.”

Jak więc widzimy, o ugrupowaniach politycznych decydują interesy klas. Interesy te powołują również do życia określone konstytucje polityczne. Mignet powiada, że konstytucja 1791 roku „była dziełem klasy średniej, która była wówczas najsilniejsza, ponieważ – jak wiadomo – dominująca siła opanowuje zawsze instytucje. Gdy siła ta skupia się w rękach jednego człowieka, mamy do czynienia z despotyzmem, gdy w rękach niektórych ludzi, z przywilejem, gdy zaś znajduje się ona w rękach wszystkich, z prawem. Prawo jest więc ukoronowaniem społeczeństwa, podobnie jak jest jego początkiem. Francja osiągnęła wreszcie ten stan po przebyciu feudalizmu, który był instytucją arystokratyczną, i absolutyzmu, który był instytucją monarchistyczną”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>