EMPIRYZM. ZASADA SPRAWDŹALNOSCI

Schlick był zwolennikiem empiryzmu: jako jedyne poznanie wartościowe uznawał poznanie empiryczne. Tylko doświadczenie może zawierać informację o świecie. Była to oczywiście konty- nuacja starych poglądów Bacona, Locka, Hume’a, Macha. Jednakże empiryzm Schlicka byl nie tylko kontynuacją tradycyjnych tez tego kierunku, lecz miał również pewne oryginalne cechy. Koncepcja Schlicka, jak i innych współuczestników Koła Wiedeńskiego, była obroną empiryzmu na płaszczyźnie metodologicznej. Klasyczny empiryzm rozpatrywał zazwyczaj teorię poznania z punktu widzenia psychologicznego. Badano poznanie od strony jego powstawania i rozwoju, jako proces zachodzący w umyśle poznającego podmiotu. Locke, broniąc empiryzmu przeciw racjonalizmowi, wykazał, iż nie ma w umyśle poznającym idei wrodzonych, że wszelka wiedza jest nabyta w drodze doświadczenia. Można jednak rozważać poznanie ludzkie inaczej, w sposób niepsychologiczny. Można badać poznanie jako gotowy już efekt procesu poznawania, abstrahując od samego procesu, poznanie jako pewien zasób posiadanej wiedzy, jako zespół zdań czy twierdzeń. W każdym wypadku inny jest przedmiot badania: w pierwszym badamy akt poznawczy, proces psychiczny, w drugim: zespół tez sformułowanych w wyniku działalności poznawczej.

W miarę rozwoju psychologii jako samodzielnej nauki problem funkcjonowania umysłu w procesie poznawczym przechodzi coraz bardziej do zakresu jej badań, filozofia natomiast porzuca te zagadnienia. Zdaniem Schlicka jest to domena badań empirycznych i filozofia nie może nic w tej kwestii twierdzić, nie popadając w metafizykę.

Natomiast zadaniem filozofii jest stworzenie metody uzasadniania wiedzy. Epistemologia zajmuje się wartościowaniem poznania. Do jej zadań należy przede wszystkim problem oceny poznania ze względu na jego prawdziwość lub fałszywość, znalezienie kryterium poznania wartościowego, wskazywanie metod osiągania poznania prawdziwego oraz sposobów eliminacji poznania fałszywego, zagadnienie pewności wiedzy, jej charakterystyki i zakresu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>