EMPIRYZM. ZASADA SPRAWDŹALNOSCI CZ. II

Schlick, jak wszyscy neopozytywiści, nie interesował się problemem, w jaki sposób poznajemy świat, lecz jakie poznanie jest wartościowe. Jako zwolennik empiryzmu twierdził, że poznaniem wartościowym jest jedynie poznanie empiryczne.

Wobec tego naczelnym problemem stała się odpowiedź na pytanie, czym charakteryzuje się poznanie empiryczne, w jaki sposób można je odróżnić od metafizyki. Poznanie empiryczne jest, zdaniem neopozytywistów, poznaniem sprawdzalnym, podlega sprawdzeniu doświadczalnemu.

Ideał sprawdzalności empirycznej wszelkiego poznania stał się naczelnym hasłem neopozytywizmu. Bezpośrednio sprawdzalnymi zdaniami są dla empiryka takie zdania, które opisują proste wrażenia zmysłowe, proste dane empiryczne. Zaletą takich zdań jest to, iż mogą one zostać porównane z faktem, który opisuję, a przez to samo mogą być bez trudu sprawdzone.

Sprawdzić zdanie to naczy przekonać się, czy jest ono prawdziwe czy fałszywe. Gdy mamy zdanie „na zielonym stole znajduje się czerwona książka” i zdanie to zastosujemy do odpowiedniej sytuacji, do odpowiedniego faktu, to natychmiast dokonuje się sprawdzenia tego zdania, jedno spojrzenie, jeden rzut oka mówi nam od razu o jego prawdziwości lub fałszywości. Jeśli zaobserwujemy czerwoną książkę na zielonym stole, to uznamy zdanie za prawdziwe, jeśli nie, to zdanie będzie fałszywe. Podobnie łatwo można sprawdzić wyrażenia tego rodzaju, co „tu zielone” czy „tu zimno”, jak również zdania typu: „pan A w określonym momencie widzi na ścianie kolorowy obraz”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>