Egzystencjalim Sartre’a

Poświęciliśmy tu tak wiele miejsca prezentacji egzystencjalizmu Sartre’a, gdyż nazwisko jego jest zazwyczaj wiązane właśnie z tym kierunkiem, nadto zaś, ponieważ wokół egzystencjalizmu nagromadziły się tuziny nieporozumień, wynikających najczęściej ze zwyczajnej ignorancji. Dalszą ewolucją filozoficzną Sartre’a nie będziemy zajmować się tak dokładnie. Zwalnia nas z tego istnienie polskich tekstów, wymienionych w załączonej bibliografii, tekstów, w których sformułowane zostało aktualne stanowisko Sartre’a. Zatrzymamy się więc tylko na kilku wybranych sprawach.

Pierwsza z nich ma charakter słownikowy i dotyczy granic stosowalności terminu „egzystencja- lizm”, nadużywanego niekiedy do tego stopnia, że traci on wszelki w ogóle sens. Zaznaczamy tedy, że w naszym pojęciu egzystencjalizm jest to kierunek filozoficzny, dla którego charakterystyczne są twierdzenia przedstawione powyżej oraz wszystkie ich konsekwencje. W związku z tym nie uważamy za możliwe korzystanie z tego terminu na określenie całej filozofii Sartre’a, chociaż on sam utrzymał tę nazwę dla swoich obecnych poglądów. Jest rzeczą zrozumiałą, że myśliciel przywiązany jest do koncepcji, której jest twórcą, że uważa własny rozwój za ciągły, a pewne wypowiedziane przez siebie niegdyś idee za stale aktualne. Jest to fakt, z którym interpretacja musi się liczyć, wydobywając przede wszystkim te twierdzenia, które sam filozof uważa za najbardziej dla siebie ważne. Byłoby jednak błędem niedostrzeganie wraz z tym różnych stadiów, przez które przeszła myśl badanego filozofa. Dlatego rezerwujemy termin „egzystencjalizm’’ na określenie jednej z faz rozwoju Sartre’a i mówimy o filozofii, doktrynie czy koncepcji sartrowskiej rozumiejąc przez to historyczną i logiczną całość jego poglądów, całość, która nie daje się zapisać w równaniu: doktryna sartrow- ska = fenomenologia + egzystencjalizm + elementy marksizmu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>