Działalność teoretyczna Plechanowa

Cała działalność teoretyczna Plechanowa podporządkowana była obronie podstaw teoretycznych socjalizmu naukowego, teorii Marksa i Engelsa, która „po raz pierwszy w sposób realny wyjaśniła bieg rozwoju kultury ludzkiej, bezlitośnie rozbiła sofizmaty teoretyków burżuazji i uzbrojona w wiedzę swego wieku wystąpiła w obronie proletariatu”. Plechanow nie absolutyzuje jednak wyników osiągniętych przez klasyków. Klasycy ustalili „główne zasady” nowej nauki, zadaniem następców i kontynuatorów jest ich dalszy rozwój. Uważa on za rzecz samą przez się zrozumiałą, że rozwój ten nie jest jeszcze zakończony i że rozwój marksimu nie może zatrzymać się na pracach Marksa i Engelsa, tak jak teoria o pochodzeniu gatunków nie mogła się uważać za ostatecznie ukształtowaną wraz z ukazaniem się podstawowych prac Darwina. Zadaniem zwolenników marksizmu – stwierdza Plechanow- jest szczegółowe opracowanie ustalonych przez klasyków „głównych zasad”. Zwolennik Marksa – godny tego miana – nie będzie więc ograniczał się do powtarzania, że byt określa świadomość, nie zaś na odwrót, lecz będzie starał się wyjaśnić, w jaki sposób w różnych warunkach odbywa się to określanie świadomości przez byt, będzie badał odnoszące się do tego zjawiska fakty i ich zależności przyczynowe.

Po ustaleniu głównych zasad nowej nauki przez klasyków zadaniem ich następców powinno być szczegółowe opracowanie związanych z nią problemów, opracowanie uzupełniające i koronujące przewrót, dokonany w nauce przez klasyków marksizmu, stosowanie ustalonych „głównych zasad” do szeregu różnych dziedzin wiedzy. Zwłaszcza w dziedzinie nauk społecznych – sądzi Plechanow – może to dać imponujące wyniki. Nie ma ani jednej dziedziny socjologii, stwierdza on, która by nie osiągnęła nowego i niezwykle obszernego pola widzenia dzięki przyswojeniu sobie poglądów filozofie zno-historycznych klasyków marksizmu. Ożywiający wpływ tych poglądów – zdaniem Ple- chanowa – już zaczyna dawać o sobie znać w dziedzinie historii, prawa i tzw. kultury pierwotnej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>