Analiza znaczenia naszych pytań

Osiągamy to przez analizę znaczenia naszych pytań. Filozoficzne problemy, a często i inne problemy, są trudne do zrozumienia – należy zapytać, co one znaczą. Jak daje się takie wyjaśnienie? W jaki sposób wskazujemy znaczenie pytania?

Skrupulatna analiza wykazuje, że wszystkie różnorodne drogi wyjaśniania znaczenia pytania nie są niczym innymi niż opisami sposobów znajdowania odpowiedzi na to pytanie. Wszelkie wyjaśnianie czy wskazywanie znaczenia pytania sprowadza się tak czy inaczej do przepisu znajdowania na nie odpowiedzi. Zostało dowiedzione, że zasada ta ma podstawowe znaczenie dla metody nauki. Np. doprowadziła ona Einsteina, jak sam przyznaje, do odkrycia teorii względności. Może się zdarzyć, że przestrzeganie tych przepisów jest empirycznie niemożliwe (jak np. podróż dookoła księżyca), nie może być ono jednak logicznie niemożliwe. Ponieważ to, co jest logicznie niemożliwe, nie może być nawet opisane, tzn. nie może być wyrażone za pomocą słów ani innych środków komunikacji.

Słuszność tego ostatniego twierdzenia wykazuje analiza „opisu” i „wyrażenia”, której nie możemy tutaj rozwijać. Przesądzając jej wynik widzimy, że żaden realny problem nie może być zasadniczo, tzn. logicznie nierozwiązalny. Gdyż logiczna niemożliwość rozwiązania problemu jest równoznaczna z niemożliwością opisania metody znalezienia jego rozwiązania, a to, jak już mówiliśmy, jest równoznaczne z niemożliwością wskazania znaczenia problemu. Tak więc pytanie nierozstrzygalne zasadniczo nie może mieć znaczenia, nie może być w ogóle pytaniem, nie jest ono niczym innym jak tylko nonsensownym zbiorem słów ze znakiem zapytania na końcu. Skoro jest logicznie niemożliwe danie odpowiedzi tam, gdzie nie ma pytania, to nie ma powodu do zdziwienia, niezadowolenia czy rozpaczy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>